ATATÜRK VE TARİH BÖLÜMÜ

Site Yöneticisi · Konu: Tarihte Bugün 30.06.2009 Çarş. 01 Tem. 2009, 21:30

Albert Einstein, 30 Haziran 1905'te Hareketli Cisimlerin Elektrodinamiği isimli makalesini yayımlayarak özel görelilik kuramını ortaya atmış oldu.

Özel Görelilik Kuramı (İzafiyet teorisi), Albert Einstein tarafından 1905'te Annalen der Physik dergisinde, "Hareketli cisimlerin elektrodinamiği üzerine" adlı 2. makalesinde açıklanmış ve ardından 5. makalesi "Bir cismin atıllığı enerji içeriği ile bağlantılı olabilir mi?" başlıklı makalesiyle pekiştirilmiştir.

Göreliliğin Özel Teoremi 1905 yılında Albert Einstein tarafından "Hareketli Cisimlerin Elektrodinamiği Üzerine" isimli yayınında ortaya atılmıştır.Bu teoriyi ilk olarak El Kindi (Türk İslam bilim adamı) bulmuştur; fakat çoğu kişi Gelilei Galileo'nun bulduğunu düşünür bu kesinlikle yanlıştır. Kindi, Einstein’dan asırlar önce, izafiyet teorisini ortaya koydu. Ona,göre, bütün varlıklar ve varlığın fiziki olayları izafidir. Zaman, mekan, hareket, birbirlerinden bağımsız değildirler. Aksine bunların hepsi birbirine bağlı izafi olaylardır. Cisim zamanla, zaman cisimle, mekan hareketle, hareket mekanla ve dolayısıyla hepsi birbiriyle bağımlıdır. Bunlardan hiçbiri müstakil değildir, Kendisi bu konuda şöyle demektedir:

"Zaman ancak hareketle, cisim hareketle, hareket cisimle vardır. O halde; cisim, hareket ve zamandan birinin diğerine bir önceliği yoktur."

Galileo'nin Görelilik Prensibi, zamanla değişmeyen hareketin göreceli olduğunu; mutlak ve tam olarak tanımlanmış bir hareketsiz halinin olamayacağını önermekteydi. Galileo'nin ortaya attığı fikre göre; dış gözlemci tarafından hareket ettiği söylenen bir gemi üzerindeki bir kimse geminin hareketsiz olduğunu söyleyebilir.

Einstein'ın teorisi, Galileo'nin Görelilik Prensibi ile doğrusal ve değişmeyen hareketinin durumu ne olursa olsun tüm gözlemcilerin ışığın hızını her zaman aynı büyüklükte ölçeceği önermesini birleştirir.

Bu teorem sezgisel olarak algılanamayacak, ancak deneysel olarak kanıtlanmış birçok ilginç sonuca varmamızı sağlar. Özel görelilik teoremi, uzaklığın ve zamanın gözlemciye bağlı olarak değişebileceğini ifade ederek Newton'ın mutlak uzay zaman kavramını anlamsızlaştırır. Uzay ve zaman gözlemciye bağlı olarak farklı algılanabilir. Bu teorem, madde ile enerjinin ünlü E=mc2 formülü ile birbirine bağlı olduğunu da gösterir (c ışık hızıdır). Özel görelilik teoremi, tüm hızların ışık hızına oranla çok küçük olduğu uygulama alanlarında Newton mekaniği ile aynı sonuçları verir.

Teoremin özel ifadesiyle anılmasının nedeni, görelilik ilkesinin yalnızca eylemsiz gözlem çerçevesine uygulanış şekli olmasından kaynaklanır. Einstein tüm gözlem çerçevelerine uygulanan ve yerçekimi kuvvetinin etkisinin de hesaba katıldığı Genel Görelilik Teoremini geliştirmiştir. Özel Görelilik yerçekim kuvvetini hesaba katmaz ancak ivmeli gözlemcilerin durumunu da inceler.

Özel Görelilik, günlük yaşamımızda mutlak olarak algıladığımız, zaman gibi kavramların göreli olduğunu söylemesinin yanı sıra, sezgizel olarak göreceli olduğunu düşündüğümüz kavramların ise mutlak olduğunu ifade eder. Birbirlerine göre hareketi nasıl olursa olsun tüm gözlemciler için ışığın hızının aynı olduğunu söyler. Özel Görelilik, c katsayısının sadece belli bir doğa olayının -ışık- hızı olmasının çok ötesinde, uzay ile zamanın birbiriyle ilişkisinin temel özelliği olduğunu ortaya çıkarmıştır. Özel Görelilik ayrıca hiçbir maddenin ışığın hızına ulaşacak şekilde hızlandırılamayacağını söyler.

Başka neler oldu:

* 1908 - Gizemi çözülemeyen Tunguska olayı gerçekleşti.
* 1939 - Hatay'ın Türkiye'ye katılması oy birliğiyle onaylandı.
* 1941 - Nazi Almanyası Ukrayna'nın Lviv kentini aldı.
* 1960 - Belçika Kongosu, Belçika'dan bağımsızlığını kazandı.
* 1985 - Kaçırıldıktan sonra Beyrut'ta 17 gün tutulan yolcu uçağındaki 39 Amerikalı rehine serbest bırakıldı.
* 1997 - J. K. Rowling'in kaleme aldığı Harry Potter serisinin ilk kitabı basıldı.
* 1997 - Birleşik Krallık, Hong Kong'un egemenliğini Çin Halk Cumhuriyeti'ne devretti.
* 2002 - Brezilya, FIFA Dünya Kupası'nı kazandı.
* 2005 - İspanya'da eşcinsel evlilik yasalaştı.

Kimler geldi

* 1911 - Czesław Miłosz, Polonyalı şair ve deneme yazarı (ö. 2004)
* 1917 - Susan Hayward, ABD'li sinema oyuncusu (ö. 1975)
* 1963 - Yngwie J. Malmsteen, İsveçli gitarist
* 1966 - Mike Tyson, ABD'li boksör
* 1983 - Katarzyna Skowrońska, Polonyalı voleybolcu

Kimler geçti

* 350 - Nepotianus, Romalı isyancı
* 1579 - Sokollu Mehmet Paşa, Osmanlı sadrazamı (d. 1505)
* 1946 - Nikolay Aleksandroviç Morozov, Rus bilim adamı (d. 1854)
* 1966 - Giuseppe Farina, İtalyan otomobil yarışçısı (d. 1906)
* 1967 - Yavuz Abadan, Türk hukukçu (d. 1905)

_________________

[You must be registered and logged in to see this link.]

ATATÜRK VE TARİH BÖLÜMÜ

Tarihte Bugün

Tarihte Bugün 30.06.2009

Tarihte Bugün 30.06.2009